Türkiye’de kayıt dışı istihdamla mücadelede son yıllarda önemli ilerleme kaydedildi. 1995 yılında yüzde 55,6 olan kayıt dışı istihdam oranı, 2025 itibarıyla yüzde 24,6 seviyesine geriledi.

Ancak hâlâ 8 milyon 37 bin kişi kayıt dışı çalışıyor. Bu kişilerin 4 milyon 492 bini tarım dışı sektörlerde yer alıyor.

Uzmanlar, özellikle tarım dışı sektörlerdeki kayıt dışı çalışanların sisteme dahil edilmesinin sosyal güvenlik dengeleri açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.

1,5 Trilyon TL Ek Gelir Hesabı

Yapılan hesaplamalara göre, tarım dışı sektörlerde kayıt dışı çalışanların tamamının sisteme dahil edilmesi halinde 2026 yılında yaklaşık 1 trilyon 549 milyar TL ek vergi ve prim geliri elde edilebilecek.

Bu durumun, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesine ciddi katkı sağlaması bekleniyor.

SGK Gelir-Gider Dengesi

2026 yılı için SGK’nın:

  • 5,2 trilyon TL prim geliri

  • 4 trilyon 968 milyar TL emekli aylığı ödemesi

yapması öngörülüyor.

Gelir-gider açığının ise yaklaşık 43,7 milyar TL seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Kayıt dışı çalışanların sisteme dahil edilmesi halinde SGK’ya:

  • Aylık 129,1 milyar TL

  • Yıllık 1,5 trilyon TL’nin üzerinde

ek gelir sağlanabileceği hesaplanıyor.

Emekli Maaşlarına Yüzde 31 İlave Zam Mümkün mü?

Uzman değerlendirmelerine göre söz konusu gelir artışı gerçekleşirse, bütçeden ek kaynak aktarılmadan 2026 yılında emekli maaşlarına mevcut artışlara ilave olarak yüzde 31 oranında zam yapılması mümkün olabilir.

Kasım ayı verilerine göre:

  • 26,3 milyon aktif sigortalı

  • 16,2 milyon pasif sigortalı (emekli ve hak sahibi)

bulunuyor.

Kayıt dışının sisteme dahil edilmesi halinde aktif/pasif oranının 1,63’ten 1,75’e yükselmesi bekleniyor. Bu oran, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik kabul ediliyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Ekonomistler, kayıt dışı istihdamın azaltılmasının yalnızca emekli maaşlarına değil, genel kamu maliyesine de olumlu katkı sağlayacağını belirtiyor.

Kayıt dışının sisteme kazandırılması:

  • Çalışanların sosyal güvenceye kavuşmasını

  • Haksız rekabetin önlenmesini

  • Kamu gelirlerinin artmasını

sağlayacak.

Ancak yüzde 31 zam formülü şu aşamada bir hesaplama senaryosu olarak değerlendiriliyor. Resmi bir karar bulunmuyor.